woWolof

Pexem bay flër yuñ dagg

Jul 20, 2025

Bayil ab bataaxal

Bayyi buñu aar: Dañuy wër lal bi ñuy jëmbat ak brik wala beton, ñu yéegal ko ci kaw suuf si, ba noppi ñu def ci suuf suy jëmbat. Li ñuy faral di jëmbat ci biir serre mooy ci lall yu yéeg. Kawewaayi lall yi ak lall yi mingi aju ci xeetu flër bi; lall yu kawe lañu digal ñi am jafe-jafe ndox mu bari. Laata ngay jiwee, danga wara liggéey suuf si, dindi ñaxx yu bonn yi ak mbalit mi, ba noppi def ci fertilisan bi. Dañu wara desinfekte suuf si su ko jaree. Dañu wara méngale dayo lall yi ak lall yi ngir yombal liggéey bi.

Transplantation: Dañuy faral di bay flër yuñ dagg ci biir jiwwu yi, ba noppi ñu jëmbat ko ci barabu jiwwu bi, ci diggante bu ñu tànn. Bu ñuy jëmbat, dañuy faral di dagg barabu màggug reen gu ndaw gi ngir moytu màgg gu ëpp gi, ba noppi jàppale car yi ak tóor-tóor yi. Waaye, flër yi am reen gu dëgër, waru ñu ko jëmbat.

 

info-500-500

 

Njariñ: Balaa ngay jëmbat, danga wara def fertilisan bi, li ci njëkk mooy biologik. Ngir mëna màgg ak bëgg tóor-tóor yi, dañu wara def topdressing lu bari yoon ci jamonoy màgg gi. Njariñ yiñ gëna xam ñooy neefere nit bu seey bu baax ak fertilisan chimik, muy luy tollu ci diggante 1% ba 3%. Mën nañu ko jëfandikoo itam ngir dundal xob yi (ñu xamee ko ci pulverisaasioŋ foliar). Loolu mooy nga diw fertilisan bi ci ndox, nga diw ko ci xobi flër yi, suko defee ñu mëna xëcci fertilisan bi ba noppi jëfandikoo ko.

Dagg: Dagg flër dafay faral di jur car yu màgg lool, yu néew doole ak yu feebar. Dañu leen wara dagg ci saa si ngir ñu mëna màgg ay xeeti garab yu bees ak ay tóor-tóor. Ci jamano jooju, mën nañu dagg flër yiñ dagg ci biir ser ngir yamale màgg gi, saytu flër yi, ak gëna ndawal seen yaram. Xeetu dagg flër yiñ gëna xam mooy sewloo leen, def ci kaw, dindi bourgeon yi ak sewloo bourgeon yi.

Roose, bay, ak dindi ñaxx yu bonn yi: Tàngooru ser bi dafa yéeg, te ndox mi dafay evapore bu baax. Dafay faral di yokk ndox mi ak diko roose ci waxtu wi war ngir tóor-tóor yi mëna màgg. Roose mën na tax suuf si gëna dëgër, kon dañu wara boole dindi ñaxx yu bonn yi ak mbay mi. Bariwaay bi ak xóotaayu mbay mi mingi aju ci xeetu flër bi ak diiru màgg gi. Tóor-tóori ñax yi dañuy faral di soxla bay bu xóotul, rawatina ci jamonoy garab yu ndaw yi. Bu ñaxx yu bonn yi tàmbalee màgg, dañu leen wara dindi balaa ñuy jebbi jiwwu yi.

Yonnee nga laaj